Etika

Etika

Baruch Spinoza

Enjoyment: Quality: Characters: Plot: Audiobook:

Etika'nın Charles Appuhn'ün çevirdiği -Latince orijinaline de yer veren- Fransızca baskısından Hilmi Ziya Ülken'in yaptığı Türkçe çeviriyi içeren bu kitabın önsözünde, yapıtla ilgili şu sözler yer alıyor: "Bu büyük eseri birkaç satırda özetleme iddiasından uzağız. Bununla birlikte, belirli noktalarını işaret için göstermemiz gerekir ki, Spinoza'nın açıklamasında tuttuğu sıraya rağmen hakiki başlangıç noktası Descartes'tan ya da başka bir yazardan çıkarılmış bir cevher teorisi veya fikri değildir. (...) O kendi duygulanışlarının şuuruna sahiptir; nitekim, bir Beden'i olduğunu ve Beden hayatının hangi şartlarda sürüp gittiğini gözlem ile bilir. (...) Fakat bu bir çeşit bilgi ise de, son derece eksik ve kederli bir bilgidir, kederlidir, çünkü eksiktir; şuur edinmek, gerçi insan için ıstırap çekmek değilse de, hiç değilse edilgin olmak (pâtir), zor altında bulunmak, güdülmek, çoğu kere yük altında kalmaktır. Filozofun elinde, kurtulmak için nasıl bir araç vardır? Onun işi, hayatını terkip eden ilineklerden (arazlardan), asıl kendi varlığını meydana getirmektir: Bu bir matematikçinin inşa etmeyi bildiği şekle ve bu şeklin özellikleri üzerindeki fikrine benzetilebilecek bir fikirdir. O zaman edilgi ardından etki, dışsal ve basınçlı zorunluluğun ardından iradesine uygun olup Akıl halini alan bir zorunluk gelecektir. Ancak bu amaca ulaşmak için evrenle bağlılığına göre savunduğu bir bilgi ona mutlaka gerekecektir; buradan, önce bu evreni cevherindeki birlik ve tavırlarındaki çokluk içinde kavramak zorunluluğu çıkar. Etika, bir kelime ile, bizi şuurdan kendi kendimizin bilgisine, Tanrı bilgisini de kuşatan bilgiye yükseltir, bunun için sentetik bir açıklamada önce Tanrı'dan söz etmelidir." Spinoza'nın yapıtında sırayla şu bölümler yer alıyor: "Tanrı Hakkında", "Ruhun Tabiatı ve Kökü Üzerine", "Duygulanışların Kökü ve Tabiatı Üzerine", "İnsanın Köleliği ve Duygulanışların Kuvvetleri Üzerine", "Zihin Gücü veya İnsanın Hürlüğü Üzerine". Kitabın bu baskısı, ayrıca, Harald Höffding'in Histoire de la Philosophie Moderne'inden bir bölüm ve Appuhn'ün Fransızca baskıya eklemiş olduğu notları da içeriyor.

Published: Jan 01, 1677

|

Est. Pages: 342

|View All Languages & Editions
Community recs if you liked this book...